Çellonun gizemli tınısında çoksesli Anadolu türküleri

alper44

Sık sık biraraya gelemeseniz bile, yüreğinizin birlikte çarptığı, doğrultu ve duygu birliği içinde olduğunuzu hissettiğiniz insanlar vardır hepimizin yaşamında… Müzik eğitimcisi ve çellist Şinasi Çilden onlardan biridir benim için… Üyesi olduğu CSO’nun konserlerinde gözgöze gelir selamlaşırız, Gazi’deki hocalığı nedeniyle gösterdiği iyi niyetli çabaları da hep izlemişimdir.
Geçenlerde, aldığım çağrı yüreğimi sevinçle doldurdu. Şinasi Çilden, “İki Viyolonsel İçin Çoksesli Anadolu Ezgileri” projesini tamamlamış ve dinleyiciyle paylaşmak üzere bizleri Gazi konser salonuna çağırıyordu. Önce Şinasi Çilden’le ilgili kısa bilgiler sunayım.
Son tartışmaların açılması ve dikkatleri müzik derslerine çekerek çok önemli bir işlev yaptığı için gönülden kutladığım Fazıl Say’ın kulaklarını çınlatarak, Çilden’in herşeyden önce bir “müzik öğretmeni” olduğunu belirtmeliyim. 1951 Boyabat doğumlu Çilden’in çelloyla tanışması da öyle 4-5 yaşlarında değil,17 yaşında girdiği Gazi Eğitim Fakültesi’nde olmuş. Yıldıray Erdener’le çalışıp mezun olduktan sonra, Muş’ta müzik öğretmenliği, Gazi’de asistanlık, ardından asil öğretmenlik, Barselona Konservatuvarı’nda dokuz aylık çalışma ve 1980′de sınavı kazanarak CSO üyeliğine geçiş…1991′de doktora karşılığı olan sanatta yeterlilik…
Halen CSO ve Gazi’de yüklendiği Gazi Akademik Oda Orkestrası’nın şefliği de dahil sorumluluklarını ciddiyetle sürdüren bu çalışkan müzikçinin, yıllarını verdiği projesindeki “ortağı” da bir öğrencisi… Çelloya Gazi’de Yakup Kıvrak’la başlayıp Çilden’le sürdüren, 1974 Mersin doğumlu Yrd. Doç. Şebnem Y. Orhan.. Müzik öğretmenliğine Sivas’da başlayıp, Ankara Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’nde pekiştirdi. Gazi’de sanatta yeterliliği de alarak öğretim üyeliği yapan, müzikle olumlu ilişkisini görev anlayışının yanısıra içtenlikle sürdüren Şebnem Orhan’ın kimileri gibi kendi okuluna kapanık olmadığını, özellikle çellonun yer aldığı oda müziği ve orkestra etkinliklerini sıklıkla izlediğine tanık oluyorum.
Çilden’in projesi toplam 20 parçayı içeriyordu. Bunlardan onsekizi türküler ve oyun havaları, biri kendi bestesi, diğeri ise değişik havalardan esinli “çeşitlemeli süit”di. İki çello türkü düzenlemelerini çaldıkça, öz değerlerimizin yeterli emek harcandığı, kafa yorulduğu zaman, nasıl düzeyli biçimde evrensel boyuta taşınabileceğini gördük. Çilden, yılların deneyimini, orkestralarda ve eğitimcilikte edindiği birikimi başarıyla kullanmıştı. Birarada oturduğumuz dostlar, Ahmet Say, H.Hüseyin Akbulut, Prof. Ali Uçan çok beğendik yapılan işi…
Çilden, üzerinde yıllarca uğraştığı türkü ve oyun havalarını, Anadolu’nun değişik yörelerinden seçmişti: “Yörük Ali Efe Zeybeği, Katibim ,Yemen Türküsü, Çeşitlemeli Süit, Çanakkale Türküsü, Kırmızı Buğday, Kazım, Aman Doktor, Silifke’nin Yoğurdu, İzmir Zeybeği, Erzurum Yıldızı, Vardar Ovası, Altın Bişşik, Sivas Halayı,Yörükler Yaylası, Ay Gız Adın Amandır, Ağıt (Şinasi Çilden), Fidayda, Beyaz Giyme, Niksar’ın Fidanları..”
Böylece , türkülere olan bağlılık ve tutkusunu viyolonsel çalma teknikleri, çellonun o güzelim lirik tonu ve ses rengiyle birleştirebilme hayalini yaşama geçirmiş oluyordu. Çilden, türkülerimizi öğrencilerini eğitirken de kullandığını şöyle anlatıyor:
“Otuzbeş yıla yakın süredir yürütmekte olduğum viyolonsel öğretmenliğim sırasında konuyla ilgili epeyce deneme, araştırma yapma fırsatı buldum. Öğrencilerimizin çoğu tarafından da bilinen bazı halk türkülerimizden, viyolonseldeki bazı teknik çalışmalara katkı açısından alıştırma, etüt ve eser olarak yararlanırken; onların ritmik, ezgisel ve armonik zenginliklerini ve öğrenciler üzerindeki olumlu etkisini daha çok fark ettim.”
Çilden’in, kültür yozlaşması konusundaki saptamasına katılmamak mümkün değil:
“Gençlerimizin Halk Türkülerimize giderek yabancılaşma eğilimidir. Üzülerek görmekteyiz ki gençlerimizin birçoğu en çok bilinen türkü ve oyun havalarımızı bile hiç tanımıyor. Bunun bilinen birçok nedeni yanında biz müzik eğitimcilerine düşen tarafı da var kanımca. Türkülerimizin her yönüyle zenginleştirilerek daha etkili bir şekilde yeni kuşaklara aktarılması, tanıtılması gerekmektedir. Türkülerimizin, iyi düzenlenmiş kompozisyonlarla ve iyi icralarla farklı boyutlarda gençlerimize sunulması halinde, onlar tarafından benimseneceğine hiç kuşkum yok. Bu değerli hazine ile onları tanıştırmak en önce bizim görevimiz diye düşünüyorum. Bu çalışmaya türkülerimizi gençlerimize bir başka yaklaşım ve boyutta tanıtmaya yönelik bir deneme çalışması olarak da bakabiliriz.”
Alçakgönüllü bir insan olan Çilden, projenin onuruna, öğrencisi Şebnem Orhon’u bakın nasıl ortak ediyor:
“ Bu albümün hazırlanmasını, (en başta bana verdiği cesaret ve destek olmak üzere) çalışmalara harcadığı yoğun emek ve zaman zaman getirdiği güzel önerilerle büyük katkılar sağlayan sevgili öğrencim ve meslektaşım Şebnem Orhan’a borçluyum. O’na sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.”
Bu 20 parçadan oluşan “konser albümü”nün “gelecekte yapılabilecek benzer çalışmalara ışık tutacak bir kaynak oluşturabileceğini umuyor” Şinasi Çilden… Parçalar seslendirildi, beğenildi, salonda aralarında CSO üyelerinin de bulunduğu dinleyici tarafından çoşkuyla alkışlandı. Peki, iş bitti mi?
Esas bundan sonrası önemli. Önerilerim şöyle: Bu çalışma yayınlanmalı ve başta çeşitli üniversitelerdeki eğitim fakülteleri müzik bölümleri ve konservatuvarlarda kullanılabilecek duruma getirilmeli… Şu anda Ankara’da nota yayımcılığında akla ilk gelen isim olan Muammer Sun hocanın Sun Yayınevi bu işi yapabilir. Bu konser, başta Malatya İnönü, Bolu İzzet Baysal, Muğla gibi üniversiteler olmak üzere, davetler almalı ve oralarda yinelenmelidir. İyi bir stüdyo kaydı yapılarak çoğaltılmalı, halka da ulaşması sağlanmalıdır. Çilden’i, yıllardır özveriyle sürdürdüğü olumlu ve yaratıcı çabası, Orhan’ı da içtenlikli katkısı nedeniyle kutluyorum.
Bu 2007′deki son yazı… Adnan Saygun ve Mevlana yılı bitiyor. Bu kez Cumhuriyetin ilk dönem besteci ve kültür bürokratlarından Necil Kazım Akses yılı başlıyor. Bakalım, Akses için neler yapılacak? Saygun ve Mevlana için etkinliklerin, araştırmaların, yeni yaratıların 2007′yle birlikte bitmesi sözkonusu olamaz, çünkü gerçek değerlere ilişkin anma, yönelim ve etkinlikler yıllarla sınırlandırılamaz. İyi yıllar dileklerimle…

alper44 · Tarih: Prş Nis 03, 2008 10:36 pm Mesaj konusu: C.S.O Viyolonselcileri

VİYOLONSEL
*OĞUZHAN KAVRUK
TUFAN TOLGA
ZEYNEP ALNIAÇIK
PERVİN SUNGAR
ERTUĞRUL TANCA
ŞİNASİ ÇİLDEN
ÇAĞLA KATIRCIOĞLU
ERKAN ÖZBEK
ONUR ŞENLER
KÖKLÜ YİĞİT TAN
İBRAHİM AYDOĞDU
YAZ IRMAK
hayatlarını bulamadım ama onlarıda bulacam

elf.altan · Tarih: Pzr Ağu 03, 2008 2:14 am Mesaj konusu:

paylasım gzl teşkkurler

alper44 · Tarih: Pzr Ağu 03, 2008 9:25 pm Mesaj konusu:

Birşey değil

Ruşeno · Tarih: Sal Ağu 12, 2008 8:09 pm Mesaj konusu:

Paylaşımın ve emeğin için teşekkürler... Smile

alper44 · Tarih: Çrş Ağu 13, 2008 8:28 pm Mesaj konusu:

Birşey değil

elf.altan · Tarih: Cmt Ağu 23, 2008 8:37 pm Mesaj konusu:

cok begndım bu yazıyı harbi gzl olmşş

elf.altan · Tarih: Cmt Ağu 23, 2008 8:37 pm Mesaj konusu:

cok begndım bu yazıyı harbi gzl olmşş

alper44 · Tarih: Pzr Ağu 24, 2008 2:28 pm Mesaj konusu: